Genel bakis
Türkmence Oğuz grubunda yer alır ve başta Türkmenistan olmak üzere Orta Asya'da konuşulur. Modern standart biçimi özellikle eğitim, kamu yönetimi ve medya alanlarında kullanılmaktadır.
Genel çerçeve
Türkmence, Oğuz dilleri içindeki en önemli modern devlet dillerinden biridir. Sözlü gelenek, şiir ve halk anlatıları standart dil bilinciyle birlikte yaşamaya devam eder.
Tarihsel süreç
Dil, tarihî Türkmen topluluklarının geniş hareket alanı içinde şekillenmiş; Sovyet dönemi kurumlaşmasıyla ortak yazı normları kazanmıştır. Bağımsızlık sonrasında ulusal standart daha görünür hâle gelmiştir.
Alfabe ve statü
Türkmence bugün resmî devlet dili olarak Latin alfabesiyle yazılır. Bununla birlikte tarihsel belgelerde Arap ve Kiril temelli yazım evreleri de görülür.
Konusuldugu cografya
- Türkmenistan'da eğitim, medya ve kamu yönetiminde standart yazı dili olarak yer alır.
- İran ve Afganistan'daki Türkmen topluluklarında farklı yerel kullanımlar sürmektedir.
Tarihsel surec
Erken dönem
Türkmen ağızları Oğuz sahasının tarihî devamı içinde şekillenir.
Sovyet dönemi
Standartlaştırma ve kitlesel eğitimle yazı dili kurumsallaşır.
1991 sonrası
Bağımsızlıkla birlikte Latin alfabeli kullanım güçlenir.
Temel bilgiler tablosu
Dil kümesi
Oğuz
Ana coğrafya
Türkmenistan ve komşu sahalar
Yazı sistemi
Modern dönemde Latin; tarihsel olarak Arap ve Kiril kullanımı
Statü
Türkmenistan'ın resmi dili
Kaynaklar
- Kaynak: Ethnologue: Turkmen
- Kaynak: Britannica: Turkmen language
- Kaynak: Glottolog: Turkmen